Het probleem met onze vorige riemen

De eerste generatie van onze riem brachten we in 2016 uit, en we dachten echt dat we alles goed hadden gedaan: Italiaans volnerfleer met plantaardige looiing, een Italiaanse gesp van Zamak (een zeer stevige legering van zink, aluminium, magnesium en koper), gemaakt in Bretagne. Pas toen we aan de mensen die hem hadden gekocht vroegen wat we konden verbeteren, kwamen we met beide voeten op de grond: bij sommige exemplaren liet het leer van onze riem in het midden los.

Uiteraard hebben we iedereen die dit probleem bij ons meldde, terugbetaald of een nieuwe riem aangeboden¹. We zijn ook gestopt met de verkoop totdat we hem hadden "gerepareerd", door een extra stiksel toe te voegen dat het loslaten voorkomt.

Daarmee konden we de schade beperken, maar uiteindelijk heeft dit verhaal ons duur te staan gekomen:

• Financieel : onze fabrikant wilde zijn verantwoordelijkheid niet erkennen (en heeft ons dus geen cent teruggegeven). Kortom, we hebben geld verloren.
• Qua imago : je kunt je wel voorstellen wat klanten van ons dachten toen hun riem in tweeën openging.

Het was ook in die periode dat we 2 dingen begrepen. 1/ we kunnen onze leveranciers niet blindelings vertrouwen. 2/ testen (in het lab en in reële omstandigheden) is echt superbelangrijk. Naar aanleiding van dit avontuur hebben we een systematisch test- en kwaliteitscontroleproces opgezet, een proces dat we elke dag blijven verbeteren.

Kortom, een jaar later, in 2017, dachten we bij de ontwikkeling van de tweede generatie van onze riem ECHT alles goed te hebben gedaan: volnerfleer met plantaardige looiing, een gesp van Zamak, metalen klinknagels, made in France, en één enkele laag leer om elk loslaten te voorkomen. O ja, en we hadden de sterkte van het leer ook in het lab laten testen, en de resultaten waren zo goed dat we dachten: deze keer is het raak, op deze riem kunnen we 10 jaar garantie geven.

Tot op vandaag heeft niemand een beroep gedaan op de garantie: de tweede generatie van onze riem houdt goed stand. En de score die klanten hem geven, is best eervol:

Behalve dat een paar maanden na de lancering van deze riem:

Ook nu weer vroegen we onze fabriek om uitleg, en dit was hun antwoord:

Het werd dus tijd om:

1- Van fabriek te veranderen.

2- Op zoek te gaan naar een gesp die echt onverslijtbaar is.

Op zoek naar de onverslijtbare gesp

Deze nieuwe zoektocht begon in augustus 2018 en duurde een jaar. We stelden een tiental leveranciers vragen over wat gespen duurzaam maakt, zonder ooit een bevredigend antwoord te krijgen. Sommigen noemden Zamak de top van de kwaliteit, anderen prezen messing aan als het meest slijtvast, en weer anderen beweerden dat het om het even was. Kortom, onmogelijk om het kaf van het koren te scheiden. We stonden op het punt het op te geven, toen plotseling:

Deze klant, Anne, bleek een goudmijn aan informatie te zijn:

Na twee uur aan de telefoon met haar hadden we ineens begrepen waar we een jaar lang naar hadden gezocht: een gesp die bestand is tegen slijtage, is geen gesp van Zamak of messing, maar een gesp van roestvrij staal (inox voor de vrienden).

De wetenschappelijke uitleg: Zamak of messing oxideert na verloop van tijd en verliest zijn glans. Daarom moet er een afwerklaag op worden aangebracht, bijvoorbeeld een vernikkeling die een zilverkleur geeft en bescherming tegen oxidatie. Daarbovenop komt nog een laklaag, vanwege mogelijke nikkelallergieën. Maar als deze afwerklaag ook maar een klein beetje wordt aangetast door stoten, wrijving of het zweet van onze handen, komt de zuurstof uit de lucht in contact met het onderliggende metaal en begint de oxidatie.

Maar inox is, zoals de naam al zegt, roestvrij: er hoeft geen afwerklaag op. Het is het ruwe metaal dat in de vorm van de gesp wordt gegoten en vervolgens gepolijst – geen risico dat een afwerklaag afbladdert. En om elk risico op allergische reacties te vermijden, kozen we voor roestvrij staal van kwaliteit 316L (hetzelfde dat wordt gebruikt voor horloges van topkwaliteit).

Dat is de theorie. Maar zoals je inmiddels weet, controleren we nu liever systematisch alles zelf. We hebben een test opgezet met vier verschillende gespen in een versnelde verouderingstest in het lab: één van inox, één van messing, één van Zamak van een zogenaamd "premium" merk, en onze oude gesp van Zamak.

De resultaten bevestigen wat Anne ons vertelde: de gesp van roestvrij staal blijft onaangetast, terwijl alle andere door wrijving en de tijd zijn aangetast.

Kortom, deze gesp kun je doorgeven aan je kinderen en kleinkinderen.

Maar waarom maken dan niet alle merken riemen met gespen van roestvrij staal?

• Omdat ze niet weten dat het beter is? Dat kan.
• Omdat de meeste leveranciers het niet aanbieden? Het klopt dat je een speciale ontwikkeling moet aanvragen (en dus de bijbehorende kosten moet dragen).
• Omdat het veel duurder is? Daar zit waarschijnlijk het echte antwoord: een gesp van Zamak kost ongeveer 1,50€, een gesp van inox... vijf keer zoveel², oftewel 7€. De overgrote meerderheid van de merken is niet bereid 5 keer zoveel voor hun gesp te betalen, zelfs als dat de levensduur van een riem enorm (of zelfs eeuwig) kan verlengen.

Op zoek naar een nieuwe fabriek

Toen we eenmaal de juiste gesp op zak hadden, moesten we nog een betrouwbare partner vinden om deze riem te monteren. We namen contact op met verschillende ateliers in Frankrijk, Portugal en Spanje, en tijdens een gesprek met Atelier Joly (de makers van onze sokken)...

Voor de tweede keer werken we met een leverancier uit de omgeving van Castres, in het zuidwesten van Frankrijk, en voor de tweede keer meteen een schot in de roos: Xavier is inderdaad aardig, een harde werker en heeft oog voor verzorgde afwerking. Hij was het die ons een montage voorstelde waarmee je de leren band makkelijk kunt vervangen en de gesp eindeloos kunt hergebruiken.

Op zoek naar het juiste leer

Nu moesten we alleen nog goed leer vinden. En daarvoor hoefden we niet ver te zoeken: we namen hetzelfde leer als voor onze vorige riemen, dat zowel van klanten als bij labtests hele goede scores had gekregen.

We zijn ons er terdege van bewust dat leer een omstreden materiaal is, zeker voor duurzame merken. We hadden al geprobeerd de achterkant van deze industrie te begrijpen voordat we onze leren sneakers lanceerden – ons (lange) artikel daarover is beschikbaar hier. Het is een van de moeilijkste kwesties waar we ooit mee te maken hebben gehad, want je moet rekening houden met vier factoren die soms met elkaar in tegenspraak zijn: ons comfort, dierenwelzijn, milieuvervuiling en de sociale kwestie. Voor onze sneakers hadden we geconcludeerd dat – voorlopig – de keuze voor dierlijk leer de voorkeur verdiende.

Voor onze riem is onze conclusie vergelijkbaar.

Ten eerste biedt leer een comfort dat synthetische materialen moeilijk kunnen evenaren: het is een levend materiaal dat van vorm verandert om zich aan te passen aan de welving van je middel³ zonder te barsten of te beschadigen.

Daarnaast kan een riem, als het leer goed onderhouden wordt en de gesp stevig is, tientallen jaren meegaan. Zeker als je kiest voor "volnerfleer", het sterkste deel van de huid van een dier – waar de vezeldichtheid het hoogst is.

En om de negatieve impact op ecologisch vlak en dierenwelzijn te minimaliseren, hebben we onszelf de volgende regels opgelegd:

1. De leerlooierij moet in Europa gevestigd zijn, omdat de wet haar verplicht de gezondheid van haar werknemers te beschermen en haar afvalwater te zuiveren: daarom werken we samen met Lo Stivale, een gerenommeerde Italiaanse leerlooierij.
2. De huiden moeten uit Europa komen, waar de praktijken in principe meer rekening houden met dierenwelzijn en veel minder vervuilend zijn dan op andere continenten: de onze zijn afkomstig van veehouderijen in Bretagne.
3. Waar mogelijk moet er gekozen worden voor plantaardige looiing : dat is ecologischer en zorgt er vooral voor dat het leer na verloop van tijd gaat "patineren" - naarmate de jaren verstrijken, zullen krassen of schrammen het leer wat tekenen en wordt de kleur donkerder. Dat is geen teken van slechte kwaliteit, integendeel: de tijd geeft deze riem juist een unieke persoonlijkheid.

Zo zal hij verouderen

Onlangs hebben we onze klanten gevraagd om foto's te sturen van hun Loom-riem die ze al tweeënhalf jaar dragen, om een preciezer beeld te krijgen van hoe het leer van onze riem veroudert. Dit is het resultaat:

Je kunt zien dat het leer op de plek waar de gesp drukt, tekenen vertoont.

De enige manier om deze tekenen te verminderen, zou zijn om een riem met drie lagen te maken: een "sandwich" met twee lagen leer en daartussen een steviger kunststof materiaal. Maar dat is precies wat we voor de eerste generatie van onze riem hadden gedaan, en je begrijpt dat we absoluut niet opnieuw het risico willen lopen dat het loslaat. Andere optie: de sandwich niet met lijm maar met stiksels aan elkaar zetten: dat houdt zeker langer stand, maar een stiksel is een zwakke plek: het volstaat dat één stukje draad losschiet en de hele riem is naar de knoppen (en bovendien vinden we het er esthetisch minder mooi uitzien). Dus hebben we ervoor gekozen dit uiteindelijk kleine probleem te accepteren.

Maar om je zelf een beeld te laten vormen, hier nog meer foto's van Loom-riemen die al meerdere jaren gedragen worden:

En dit is wat de mensen zeggen die hem al meer dan 2 jaar dragen:

De beperkingen van onze riem

Ook al is dit al de derde generatie van deze riem, hij is nog steeds niet perfect. Er zijn met name twee dingen waarop we ons moeten verbeteren:

• De gesp wordt gemaakt in China. We proberen onze (Franse) leverancier ertoe te bewegen een manier te vinden om hem lokaler te produceren (maar hij zegt ons dat we dan niet dezelfde kwaliteit zullen krijgen), en we zoeken tegelijkertijd naar andere leveranciers die in Europa produceren en wier fabrieken we kunnen bezoeken.
• Onze verpakking : vroeger werd onze riem verpakt in een mooie kartonnen doos… gemaakt in China. We wilden dezelfde doos vinden, maar made in France… maar die kostte 3€ (als je meetelt, dat is 2 keer de prijs van een gesp van Zamak made in Italië). In afwachting van een ethische maar betaalbaardere verpakking, kozen we dus voor de oplossing die Xavier ons voorstelde: doorzichtige stoffen zakjes gemaakt in Roemenië, die hij ook voor zijn andere klanten gebruikt.

Update april 2021: onze riemen worden voortaan verpakt in een mooi zakje made in Italië, van gerecycled katoen.

En dat is het eindresultaat

Ook al was de weg naar de 3e generatie van deze riem lang en bochtig, we zijn heel tevreden met het resultaat: voor de tweede keer is het ons gelukt om een made in France product te maken van veel betere kwaliteit dan wat er op de markt te vinden is, zelfs bij premium merken. Om dat te bereiken hebben we niet geprobeerd op kosten te besparen (want we weten dat dit vaak ten koste gaat van kwaliteit of ethiek): gezien alle keuzes die we hierboven beschreven hebben, kost het nu 50% meer om deze riem te produceren dan de vorige generatie: 20,80€ in plaats van 13,50€. We hebben onze berekeningen gemaakt en besloten om hem voor 55€ te verkopen : dat is echt een onverslaanbare prijs-kwaliteitverhouding voor onze klanten, en voor ons laat het een redelijke marge over om van te leven.

Update april 2021:

• we hebben veel berichten gekregen met het verzoek om een iets bredere riem te maken voor een minder formele look. Belofte maakt schuld: de brede riem is beschikbaar hier.
• het staal dat we gebruiken is voortaan 304L, want het gebruik van 316L was wat je "overkwaliteit" noemt, oftewel meer prestatie dan nodig is voor het gebruik van deze riem. Het voordeel van 316L-staal ten opzichte van 304L is namelijk dat het bestand is tegen jodium- en chloorhoudende omgevingen. De rest van de eigenschappen is identiek. Aangezien we er vrij zeker van zijn dat niemand met deze riem gaat zwemmen, gebruiken we voortaan 304L-staal voor de gesp van deze riem.

‍

Wie zijn wij om dat te zeggen?
Je bent op La Mode à l’Envers, een blog van het kledingmerk Loom. Het gaat niet best met de textielindustrie, en de planeet betaalt het gelag. Dus alles wat we over de branche te weten komen, proberen we je hier uit te leggen. Want duurzame kleding maken is goed, maar dingen blootleggen, delen en anderen inspireren heeft nog veel meer impact.
Vind je wat we schrijven leuk en wil je meer? Klik dan hier om je in te schrijven voor onze nieuwsbrief. Beloofd: we schrijven weinig en we spammen nooit.

‍

Voetnoten

¹ Trouwens, als jouw riem van deze generatie ook loslaat, stuur ons dan een mail naar hello@loom.fr, dan betalen we je terug of sturen we je een nieuwe.

² Eigenlijk kosten beide metalen ongeveer evenveel, maar een gesp van staal is veel duurder om te maken. Zamak heeft namelijk zeer goede "gietbaarheid", waardoor een gesp in één keer gegoten kan worden. Staal is daarentegen minder goed gietbaar, en moet dus na het gieten nog bewerkt worden om de binnenkant van de gesp te vormen, een lang en relatief duur proces.

³ Trouwens, het Amerikaanse broekenmerk Bonobos werd bekend om zijn gebogen riem, die anatomisch beter is aangepast dan rechte riemen.