Deel 1: Huilie huilie

In 2016 stond Loom nog in de kinderschoenen en wilden we hét overhemd maken dat niet de problemen van andere overhemden zou hebben. En wat we van mensen te horen kregen, is dat de belangrijkste reden om een wit overhemd weg te gooien vlekken zijn. De oplossing leek voor de hand te liggen, we moesten gewoon…

Augustus 2017. De site BonneGueule, dé referentie voor herenmode in Frankrijk, publiceert een artikel waarin overhemden van verschillende merken worden vergeleken. Waaronder ons vlekvrije overhemd. En hun analyse doet pijn:

Kortom, ons overhemd was echt niet geweldig. En bovendien hadden we dingen beweerd die compleet onwaar waren.

Misschien ben je geneigd ons het voordeel van de twijfel te geven en denk je dat BonneGueule het mis had, of wel érg streng voor ons was? Heel aardig van je, maar we moesten het onder ogen zien: al hun kritiek was volkomen terecht.

Deel 2: Alles op de schop

Een nieuwe fabrikant

Het eerste wat we deden, was onze overhemdenfabrikant schrijven: hoe kan het dat we geen parelmoeren knopen hebben? Hoe kan het dat onze naden geen 7 steken per centimeter hebben?

We beseften toen dat deze “tekortkomingen” deels onze eigen schuld waren: we waren niet duidelijk genoeg geweest in onze schriftelijke aanvragen.

Dus herzagen we onze manier van samenwerken met onze fabrieken: voortaan sturen we een heel specifiek document mee dat alle details van de kleding die we produceren vastlegt: een “techpack”, zoals dat in de branche heet. En we passen uiteraard ook de productpagina van dit overhemd op onze site aan, door alle onterechte beloftes te schrappen.

Maar we beseften ook dat wij niet de enige schuldigen in dit verhaal waren: een paar weken later leverde diezelfde fabrikant ons een lading overhemden met allerlei matenfouten. Toen begrepen we dat de productie was uitbesteed aan een andere, voor ons onbekende fabriek.

Het vertrouwen was weg, dus besloten we om niet meer met hen te werken en op zoek te gaan naar een nieuwe partner. Verschillende mensen die we vertrouwen, wezen ons door naar Supercorte.

Hoe weet je of deze fabriek goede kwaliteit levert?

• Door naar hun klantenlijst te kijken: Supercorte werkt vooral met merken uit het hogere segment, zelfs met luxemerken.
• Door met hen te praten: dit keer hadden we het gevoel dezelfde taal te spreken als het op kwaliteit aankomt.
• Door de kwaliteit van hun productie te bekijken: alle prototypes die ze voor ons maken, zijn perfect in orde.
• Door naar hun prijzen te kijken: de overhemden kosten ons wat meer dan voorheen. Logisch: kwaliteit heeft zijn prijs.

Kwaliteitscontroles

Lange tijd controleerden we alleen de prototypes, en niet de kleding uit onze grote producties. Maar als je aan de levensduur van kleding hecht, is het naleven van een maattabel bijvoorbeeld net zo belangrijk als de sterkte van een stof: als een overhemd 2 cm te smal is bij de schouders, is het gewoon niet draagbaar. Dus hebben we van alles opgezet om dit risico op “non-conformiteit” te beperken: tests, matencontroles… en de aanwerving van iemand die zich speciaal met dit onderwerp bezighoudt.

Geen gevaar meer voor de volksgezondheid

Van alle lastig te lezen kritiekpunten uit het artikel, was die over het materiaal toch wel de meest verontrustende:

Dit alles doet vermoeden dat dit “vlekvrije” materiaal chemische additieven bevat die niet bepaald oké zijn. Toegegeven, deze stof voldeed wel aan de REACH-norm die vereist is om producten te maken en verkopen in de Europese Unie (een norm die niet door iedereen wordt nageleefd, met name niet door Shein, zoals bleek uit deze documentaire).

Maar om absoluut zeker te zijn van een onschadelijke stof, hadden we moeten vragen om de zogeheten “OEKO-TEX”-norm – iets wat we nu voor elke stof die we gebruiken eisen.

Toen we ons hierin verdiepten, begrepen we dat het beter is om alle behandelingen te vermijden die stoffen zogenaamd “superkrachten” geven: die zijn vaak gebaseerd op nogal onfrisse chemische verbindingen, zoals “PFC's”, die het milieu eeuwenlang kunnen vervuilen en waarvan de effecten op de menselijke gezondheid nog onzeker zijn (de beruchte hormoonverstoorders…).

We besloten dus te stoppen met het maken van dit vlekvrije overhemd. En we hebben onszelf ook alle “makkelijk strijken”-behandelingen op onze overhemden verboden, “anti-geur”-eigenschappen op sokken, “snel drogen”-appretuur op de stof van onze zwembroek… Is het het waard om je gezondheid te riskeren voor drie minuten minder strijken?

Textielkennis

Dit artikel van BonneGueule heeft, net als de feedback van onze klanten, een van onze overtuigingen onderuitgehaald: om kwaliteitskleding te maken, kun je fabrieken niet blindelings vertrouwen.

De mensen in de fabrieken doen heel moeilijk en waardevol werk, maar ze weten lang niet alles. Zo weten ze, in tegenstelling tot merken, niet per se hoe kleding veroudert. Bij Loom vragen we onze klanten stelselmatig wat ze van onze kleding vinden één jaar nadat ze die hebben gekocht. Zo kennen we alle mogelijke zwakke plekken en weten we vaak beter dan de fabrieken waar we op moeten letten. Bij een T-shirt heeft onze ervaring ons bijvoorbeeld geleerd goed op te letten voor vervorming. En als het een donkere kleur heeft, weten we dat we alert moeten zijn op kleurbehoud, want die kan verbleken door de zon en transpiratie.

Kortom, als we de kwaliteit van onze kleren echt willen verbeteren, is het essentieel om de wetenschap achter kledingkwaliteit te begrijpen: de technische kennis moet ook aan onze kant liggen.

En daar werken we voortaan elke dag aan, door studies en boeken te lezen, met technisch directeuren van fabrieken en kwaliteitsverantwoordelijken van andere merken te praten, door onze eigen tests uit te voeren…

Vandaag proberen we, elke keer als we iets leren over kledingkwaliteit, bronnen te kruisen en niet alleen de cijfers of informatie te gebruiken die ons goed uitkomen. Dat is zelfs een van onze communicatieprincipes geworden:

Met deze nieuwe aanpak hebben we punt voor punt alles wat we voor vanzelfsprekend hielden over overhemden opnieuw onder de loep genomen ("klopt het wel dat dit detail voor extra sterkte zorgt?"). En dat heeft ons tot behoorlijk wat veranderingen geleid.

Om te beginnen besloten we geen parelmoeren knopen meer te gebruiken: het klopt dat dit materiaal erg mooi is (daarom vind je het ook op overhemden uit het hogere segment), maar we merkten dat deze knopen in de wasmachine konden breken. Dus kozen we voor dikke knopen van hars die beter bestand zijn tegen het wassen. En we versterken hun bevestiging ook systematisch met een Ascolite-machine, die de knoopsteel omwikkelt met een extra, warm-gelaste draad (bekijk de machine in actie hier).

Vervolgens stelden we ons vragen bij de “versterkingsdriehoekjes”, die kleine stukjes stof tussen de voor- en achterkant van het overhemd, die de sterkte zouden moeten verhogen. We namen een fast-fashion-overhemd zonder deze driehoekjes en trokken er met alle kracht aan beide kanten aan: er gebeurde niets. Weer een esthetisch detail dus, en geen element dat de sterkte verhoogt: we besloten ze weg te laten.

Ten slotte hebben we Engelse naden en de 7 steken per cm losgelaten: vroeger verbeterde dat mogelijk de sterkte, maar tegenwoordig zijn de meest gebruikte naaigarens (in "polykatoen'') bijzonder sterk, waardoor dit soort details overbodig wordt. Dat betekent niet dat overhemden met deze naden niks waard zijn, alleen dat het om een esthetische keuze gaat en niet om stevigheid.

Deel 3: Het eerherstel

Zoals je je kunt voorstellen, kwam het lezen van dit artikel van BonneGueule in het begin best hard aan.

Maar dit artikel heeft ons ook goed gedaan (dat is onze sadomasochistische kant) – het was een van de nodige wake-upcalls om onze manier van kleding ontwikkelen radicaal te veranderen: stoppen met werken met onbetrouwbare fabrieken, beter controleren op de kwaliteit van onze producties, alles wat voor vanzelfsprekend wordt aangenomen checken, onze textielkennis vergroten… en tot slot, stoppen met “overbeloven”.

Want het is heel normaal om geen foutloze producten te kunnen maken, wat we willen vermijden, is beweren dat ze dat wél zijn. En destijds waren de superlatieven die we voor onze producten gebruikten pretentieus… en onwaar.

Eigenlijk waren we het slachtoffer van iksnapnuallesisme : wanneer je je in een onderwerp begint te verdiepen (kledingkwaliteit in ons geval), ben je vaak het slachtoffer van een overmoedig zelfvertrouwen.

In ons geval dachten we, na 2 uur praten met een fabrieksdirecteur en het lezen van 2 artikelen over de lengte van katoenvezels, het geheim van duurzame kleding te hebben gekraakt. Terwijl textielkwaliteit een enorm complex onderwerp is waar je nooit alles van zult begrijpen, zelfs niet na er een heel leven aan te wijden.

Destijds beloofden we “de beste kleding van de markt” en dat werkte: de meeste mensen willen dat graag geloven en het verkocht goed. Maar op de lange termijn beseften we dat dit voor veel teleurstelling zorgde: er zal altijd wel een T-shirt in jouw kast liggen dat het net zo goed, of zelfs beter, uithoudt dan je Loom T-shirt.

Dus hebben we het “overbeloven” losgelaten: voortaan proberen we bescheidener en feitelijker te zijn als we de kwaliteiten van onze producten aanprijzen. We hebben dit principe zelfs vastgelegd in onze “redactionele bijbel”:

En uiteindelijk past die wens om de beste producten van de markt te maken en een dominante positie in te nemen niet meer bij wat we voor de textielindustrie zouden willen: we denken dat er een ecosysteem van duizenden verschillende kleine en middelgrote merken nodig is, in plaats van een handvol multinationals die de rest overheersen, zoals we schreven aan het einde van het artikel Roet in het katoen :

"Vandaag verstikken een handvol gigantische wereldmerken de rest met de race naar de bodem op prijs, en maken ze de kledingsmaak van de hele wereld eenvormig. Morgen zouden ze plaats kunnen maken voor duizenden merken, lokaler, doordachter, creatiever, die minder ellende en ongelijkheid veroorzaken.

Vandaag brengen we onze zaterdagmiddagen door met het kopen van steeds meer kleren, terwijl onze kasten al overvol zijn, in winkelstraten waar we eindeloos dezelfde winkels tegenkomen, of we nu in Saint-Malo, Brive, Parijs of Nancy zijn. Morgen zouden we het plezier van doordachte aankopen kunnen terugvinden. Van kleding dragen die mooier en duurzamer is. Van een knoop (laten) aannaaien in plaats van een overhemd weg te gooien. Van een winkel ontdekken die je nergens anders had kunnen vinden."

Het is bijna 5 jaar na de publicatie van dit artikel van BonneGueule, we hebben onze manier van overhemden maken grondig herzien, en we denken dat het werk zijn vruchten heeft afgeworpen:

Vandaag zijn we best trots op de Loom-overhemden die we verkopen: ze zijn robuust, goed gesneden, lokaal geproduceerd, tegen een betaalbare prijs en klanten zijn er tevreden over.

Maar misschien dat we over 2 jaar – met de nieuwe textielkennis die we dan hebben opgebouwd, de nieuwe feedback van onze klanten, de nieuwe innovaties in de textielindustrie – als we dit artikel herlezen, zullen denken dat we toen nog helemaal niets wisten en behoorlijk naïef waren.